Od 1 lutego 2027 r. państwa członkowskie zaczną sprzedawać certyfikaty w ramach granicznego mechanizmu węglowego, a ich zakup będzie realizowany przez centralną platformę zintegrowaną z rejestrem CBAM. Jednorazowo wniosek może objąć od 1 do 99 999 certyfikatów.
Cena certyfikatu nie jest przy tym wartością negocjowaną – wynika ze średniej ważonej cen aukcyjnych uprawnień EU ETS. Komisja Europejska ustaliła ją na 75,36 EUR za tonę CO₂ w pierwszym kwartale 2026 r. i 75,28 EUR w drugim. Od 2027 r. publikacja przechodzi z cyklu kwartalnego na tygodniowy, co skróci dystans między notowaniami uprawnień a ceną zakupu certyfikatów.
Komisja Europejska szacuje, że po wprowadzeniu progu 50 ton w zakresie mechanizmu pozostanie około 18 tys. importerów zamiast wcześniejszych 200 tys. Polska jest w tej grupie nadreprezentowana: w rejestrze okresu przejściowego figurowało 3 256 krajowych zgłaszających – to drugi wynik w całej Unii Europejskiej. Komisja zakończyła konsultacje projektu przepisów określających mechanikę zakupu i odkupu certyfikatów. Najważniejsze zmiany dotyczą centralizacji transakcji oraz zasad rozliczania nadwyżek.
Tylko jeden wniosek o odkup
Importer będzie mógł złożyć jeden wniosek o odkup w roku. Warunkiem skorzystania z tej możliwości będzie wcześniejsze umorzenie wymaganej liczby certyfikatów do 30 września danego roku, a sam wniosek trzeba będzie złożyć do 31 października – uchybienie temu terminowi oznacza utratę prawa do odkupu. Zakres odkupu jest dodatkowo ograniczony: obejmuje wyłącznie tę liczbę certyfikatów, którą zgłaszający miał obowiązek nabyć w danym roku w ramach obowiązku kwartalnego. Organ rozpatruje wnioski w trzech oknach – 1 kwietnia, 1 lipca i 1 listopada – mając na to 42 dni.
Certyfikatu, który zostanie na rachunku niewykorzystany, nie odkupi od importera żadna inna firma, a te, których ani nie umorzono, ani nie objęto odkupem, są 1 listopada anulowane bez rekompensaty. Nadmiarowy zakup staje się więc kosztem, którego nie da się odzyskać. Oznacza to, że prognoza importu, wolumenu towarów i emisji wbudowanych będzie bezpośrednio wpływać na planowanie środków.
Sprawdź cały materiał.